Transformacja energetyczna to dziś nie tylko rozwój odnawialnych źródeł energii i modernizacja sieci przesyłowych, ale również ograniczanie śladu węglowego infrastruktury wysokiego napięcia. Szczególnie istotnym elementem jest redukcja wykorzystania SF₆ – gazu od dziesięcioleci stosowanego w rozdzielnicach i urządzeniach elektroenergetycznych, który jednocześnie należy do najsilniejszych gazów cieplarnianych (GHG) wykorzystywanych w przemyśle.
Odpowiedzią Hitachi Energy na te wyzwania jest EconiQ® – ekologicznie wydajne portfolio nowoczesnych rozwiązań wysokiego napięcia, zaprojektowane z myślą o znaczącym ograniczeniu wpływu na środowisko oraz obniżeniu śladu węglowego w systemach energetycznych.
Energetyka wysokich napięć w dobie transformacji, a EconiQ®
Współczesna elektroenergetyka znajduje się w punkcie jednej z największych transformacji technologicznych od dziesięcioleci. Dynamiczny rozwój odnawialnych źródeł energii, rosnące znaczenie magazynowania energii, elektryfikacja przemysłu oraz wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną napędzają rozbudowę i modernizację sieci przesyłowych oraz dystrybucyjnych.
Operatorzy systemów elektroenergetycznych coraz częściej oczekują od producentów aparatury nie tylko wysokiej niezawodności i potwierdzonych parametrów technicznych, ale również ograniczenia wpływu inwestycji na środowisko. Szczególną uwagę poświęca się dziś eliminacji lub redukcji wykorzystania SF₆, który od lat stanowi standard w rozdzielnicach GIS i wyłącznikach wysokiego napięcia ze względu na swoje doskonałe właściwości izolacyjne oraz zdolność gaszenia łuku elektrycznego.
Problem polega jednak na tym, że SF₆ charakteryzuje się bardzo wysokim współczynnikiem potencjału tworzenia efektu cieplarnianego (GWP – ang. Global Warming Potential), wynoszącym około 24 300 razy więcej niż CO₂ w perspektywie 100 lat. W praktyce oznacza to, że nawet niewielkie wycieki tego gazu mają istotny wpływ na środowisko. W rezultacie producenci infrastruktury wysokiego napięcia intensywnie rozwijają alternatywne technologie izolacyjne i łączeniowe.
Jednym z liderów tego kierunku jest Hitachi Energy, które rozwija portfolio EconiQ® – nowej generacji rozwiązania wysokiego napięcia zaprojektowane z myślą o redukcji emisji CO₂ oraz eliminacji SF₆, bez kompromisów w zakresie bezpieczeństwa, trwałości i parametrów eksploatacyjnych.
Czym jest EconiQ i dlaczego jest „eko”?
EconiQ® to ekologiczne portfolio Hitachi Energy obejmujące rozdzielnice GIS, wyłączniki, rozwiązania stacyjne oraz technologie wysokiego napięcia projektowane z myślą o zrównoważonej energetyce. Ideą marki jest znaczące ograniczenie wpływu infrastruktury elektroenergetycznej na środowisko przy zachowaniu parametrów wymaganych przez nowoczesne sieci przesyłowe.
W rozwiązaniach EconiQ® klasyczny SF₆ został zastąpiony specjalnie opracowaną mieszaniną gazową opartą głównie na dwutlenku węgla (CO₂) i tlenie (O₂), a w przypadku rozdzielnic GIS – dodatkowo niewielkiej ilości fluoronitrylu (C4-FN). Pozwoliło to radykalnie ograniczyć ekwiwalent emisji CO₂ w całym cyklu życia urządzeń. Warto podkreślić, że rozwiązania EconiQ® osiągają jedne z najlepszych wyników oceny cyklu życia (LCA – ang. Life Cycle Assessment) w branży wysokich napięć.
Istotnym aspektem jest również fakt, że technologia ta nie została opracowana od podstaw. Portfolio EconiQ® bazuje na sprawdzonych platformach ELK i LTB, które od dziesięcioleci pracują w systemach przesyłowych na całym świecie. Dzięki temu użytkownicy otrzymują rozwiązania:
- zgodne z wymaganiami nowoczesnych stacji elektroenergetycznych,
- odporne na trudne warunki środowiskowe,
- łatwe w obsłudze i serwisowaniu,
- przygotowane na przyszłe regulacje środowiskowe.
Hitachi Energy podkreśla również standaryzację obsługi i serwisowania urządzeń oraz możliwość stosowania tej samej koncepcji gazowej w zakresie napięć od 110 kV aż po bardzo wysokie poziomy napięć.
Rozdzielnice GIS EconiQ®
Rozdzielnice GIS Econiq® ELK-04/145
EconiQ® ELK-04/145 to rozdzielnice GIS o napięciu znamionowym do 145 kV, w których zastosowano mieszaninę gazową składającą się z CO₂ (86,5%), O₂ (10%) oraz C4-FN (3,5%).
Modele te charakteryzują się kompaktową konstrukcją i zostały opracowane z myślą o nowoczesnych stacjach wysokiego napięcia, w których kluczowe znaczenie mają ograniczona powierzchnia zabudowy, wysoka niezawodność oraz minimalizacja wpływu na środowisko.
Rozwiązania EconiQ® ELK-04/145 bazują na jednej z najbardziej rozpowszechnionych platform GIS na świecie, zapewniając użytkownikom technologię opartą na wieloletnich doświadczeniach eksploatacyjnych.
Typowe zastosowania obejmują:
- stacje GPZ (WN/SN),
- przyłączenia farm fotowoltaicznych i wiatrowych,
- obiekty przemysłowe,
- rozbudowę miejskich sieci wysokiego napięcia.
Rozdzielnice GIS EconiQ® ELK-3/420
EconiQ® ELK-3/420 to rozdzielnice GIS przeznaczone do infrastruktury o napięciu do 420 kV. Są to jedne z najbardziej zaawansowanych ekologicznych rozwiązań dostępnych obecnie na rynku, zaprojektowane z myślą o wymagających systemach elektroenergetycznych, w których kluczowe znaczenie mają niezawodność oraz wysoka obciążalność.
Główne cechy obejmują:
- odporność sejsmiczną do poziomu 1g,
- bardzo wysoką trwałość mechaniczną i elektryczną,
- modułową konstrukcję ELK‑3 – jedną z najczęściej stosowanych platform GIS na świecie.
Typowe zastosowania obejmują:
- stacje przesyłowe 400 kV,
- rozbudowę połączeń międzysystemowych (interkonektorów),
- przyłączanie wielkoskalowych źródeł odnawialnych,
- modernizację infrastruktury krytycznej.
Rozdzielnice GIS EconiQ® ELK-3/550
Portfolio EconiQ® obejmuje również rozwiązania dla najwyższych poziomów napięć, w tym EconiQ® ELK-3/550 GIS/HGIS o napięciu znamionowym 550 kV.
Hitachi Energy podkreśla, że modele te praktycznie eliminują emisje CO₂ związane z medium izolacyjnym, przy jednoczesnym zachowaniu parametrów technicznych wymaganych w najbardziej wymagających systemach przesyłowych.
Wyłączniki EconiQ®
Wyłączniki EconiQ® LTA145
EconiQ® LTA145 to wyłącznik wysokiego napięcia typu „live tank” wyposażony w:
- napięcie znamionowe: 145 kV,
- prąd ciągły: 3150 A,
- prąd wyłączania prądów zwarciowych: 40 kA.
Jest częścią ekologicznego portfolio EconiQ® firmy Hitachi Energy i stanowi alternatywę dla tradycyjnych wyłączników wykorzystujących SF₆.
Technologia LTA opiera się na wieloletnim doświadczeniu w projektowaniu wyłączników wysokiego napięcia i zapewnia:
- obniżony ślad węglowy,
- zgodność z istniejącą infrastrukturą,
- gotowość na przyszłe regulacje środowiskowe,
- bardzo wysoką niezawodność eksploatacyjną.
Wyłączniki EconiQ® DCB-LTA145
EconiQ® DCB-LTA145 to bardziej zaawansowana wersja wyłącznika wysokiego napięcia o napięciu znamionowym 145 kV i prądzie ciągłym do 4000 A, wykorzystująca koncepcję wyłącznika zintegrowanego z odłącznikiem (DCB – ang. Disconnecting Circuit Breaker).
W tym rozwiązaniu funkcja odłącznika została zintegrowana bezpośrednio z wyłącznikiem, co eliminuje potrzebę stosowania oddzielnych odłączników. W rezultacie uzyskuje się:
- mniejszą liczbę urządzeń w polu,
- ograniczenie powierzchni stacji elektroenergetycznej,
- redukcję strat oraz zużycia materiałów konstrukcyjnych.
Według producenta rozwiązania typu DCB pozwalają na zmniejszenie zajmowanej powierzchni nawet o 45%, dzięki czemu szczególnie dobrze sprawdzają się w:
- modernizowanych stacjach elektroenergetycznych,
- obiektach o ograniczonej dostępnej przestrzeni,
- inwestycjach wymagających minimalizacji kosztów infrastrukturalnych.
Dlaczego warto korzystać z rozwiązań EconiQ®?
EconiQ® doskonale wpisuje się w kierunek rozwoju nowoczesnej elektroenergetyki. Operatorzy systemów elektroenergetycznych, inwestorzy oraz przemysł coraz częściej oczekują od infrastruktury wysokiego napięcia nie tylko wysokiej niezawodności, lecz także ograniczenia jej wpływu na środowisko.
Główną zaletą technologii EconiQ® jest znaczące ograniczenie – a w wielu przypadkach całkowita eliminacja – gazów fluorowanych, przy jednoczesnym zachowaniu parametrów technicznych wymaganych w nowoczesnych systemach przesyłowych i dystrybucyjnych. Ma to szczególne znaczenie w kontekście zaostrzających się regulacji środowiskowych w Europie oraz rosnących wymagań dotyczących raportowania śladu węglowego inwestycji energetycznych.
Kolejnym istotnym atutem jest fakt, że rozwiązania EconiQ® nie mają charakteru eksperymentalnego. Bazując na sprawdzonych platformach ELK i LTB, które od dziesięcioleci wykorzystywane są w systemach elektroenergetycznych na całym świecie, zapewniają:
- wysoką niezawodność eksploatacyjną,
- odporność na trudne warunki środowiskowe,
- możliwość zastosowania w najbardziej wymagających stacjach przesyłowych,
- kompatybilność z nowoczesnymi systemami automatyki i rozwiązaniami cyfrowymi.
Dodatkowo konstrukcje GIS oraz rozwiązania typu DCB umożliwiają:
- ograniczenie powierzchni stacji elektroenergetycznych,
- zmniejszenie liczby urządzeń w polu,
- optymalizację kosztów inwestycyjnych i eksploatacyjnych.
Dzięki globalnemu doświadczeniu Hitachi Energy rozwiązania EconiQ® są już wdrażane w Europie, Azji, Afryce i Australii, wspierając rozwój nowoczesnych i bardziej zrównoważonych systemów elektroenergetycznych.
Podsumowanie EconiQ®
Elektroenergetyka wysokich napięć stoi dziś przed istotnym wyzwaniem pogodzenia niezawodności systemu elektroenergetycznego z rosnącymi wymaganiami środowiskowymi. Rozwiązania EconiQ® firmy Hitachi Energy pokazują, że możliwe jest skuteczne połączenie obu tych aspektów.
Dla operatorów systemów przesyłowych, inwestorów w odnawialne źródła energii oraz przemysłu oznacza to możliwość realizacji nowoczesnych stacji elektroenergetycznych, które nie tylko spełniają rygorystyczne wymagania techniczne, ale również wspierają cele redukcji emisji oraz szeroko rozumianą transformację energetyczną.
Publikacja artykułu: lipiec 2026 r.
