Utrzymanie ciągłości pracy infrastruktury krytycznej to jedno z największych codziennych wyzwań w zakładzie przemysłowym czy elektrowni. Każde wyłączenie urządzenia elektroenergetycznego na czas czyszczenia lub konserwacji oznacza przestój, a ten z kolei stanowi koszt czasu, pieniędzy i mocy produkcyjnych.
Innowacyjne czyszczenie urządzeń elektroenergetycznych
Dotąd energetycy i kierownicy utrzymania ruchu musieli wybierać – wyłączyć urządzenie i zapłacić za przestój lub odłożyć konserwację i zwiększyć ryzyko awarii. Odpowiedzią na ten problem jest opracowana przez polską firmę 3N Solutions technologia MVC (ang. Medium Voltage Cleaning), która umożliwia czyszczenie urządzeń elektroenergetycznych pod średnim napięciem bez ich odłączania od sieci. Działanie MVC będzie można zobaczyć na żywo już podczas najbliższych targów Energetab, które odbędą się w dniach 15–17 września 2026 w Bielsku-Białej.
Problem, który dotyka każdy obiekt przemysłowy i energetyczny
Rozdzielnice, transformatory i inne urządzenia elektroenergetyczne pracujące w zapyleniu, wilgoci czy trudnych warunkach przemysłowych wymagają regularnego czyszczenia. Nagromadzony pył przewodzący, wilgoć czy zabrudzenia organiczne zwiększają ryzyko przebić, awarii izolacji, a w najgorszym przypadku – pożarów instalacji. Powszechna praktyka wymaga wyłączenia urządzenia z pracy na czas prac konserwacyjnych, co dla wielu zakładów oznacza przestój linii produkcyjnej, a dla operatorów sieci – ograniczenie dostaw energii do odbiorców.
W konserwacji, w której od jakości wykonania prac zależy niezawodność infrastruktury krytycznej i bezpieczeństwo ludzi, taki kompromis między zarządzaniem ryzykiem a ciągłością pracy traktowano jako coś nieuniknionego. 3N Solutions, firma działająca w sektorze konserwacji urządzeń elektroenergetycznych od 2010 roku, uznała, że dostępne na rynku rozwiązania – w tym powszechnie stosowane czyszczenie suchym lodem przy wyłączonym zasilaniu – nie są wystarczające, jeśli celem jest realne ograniczenie strat operacyjnych klientów.
MVC, czyli czyszczenie urządzeń elektroenergetycznych pod napięciem i bez przestojów
W taki sposób powstała technologia MVC, opracowana przez 3N Solutions we współpracy z Instytutem Energetyki i Politechniki Warszawskiej, w ramach projektu badawczo-rozwojowego dofinansowanego przez NCBiR. To opatentowana metoda czyszczenia urządzeń elektroenergetycznych pozostających pod średnim napięciem do 30 kV – bez konieczności ich odłączania od zasilania. Proces wykorzystuje autorską technologię systemu opatentowanych i certyfikowanych dysz dielektrycznych, a czyszczenie przebiega w trzech etapach, podczas których wciąż pracuje, dostarczając energię oraz obsługując proces produkcyjny bez przerwy i w bezpiecznym środowisku.
Wdrożona wersja technologii pozwala na prace przy napięciu do 30 kV, a w wariancie badawczym z projektu NCBR firma testowała skuteczność metody nawet do 36 kV. To stawia MVC w grupie niewielu na świecie rozwiązań umożliwiających bezpieczne czyszczenie rozdzielnic i innych urządzeń średniego napięcia bez wyłączeń.
„Technologia MVC to przykład tego, że najlepsze rozwiązania inżynieryjne rodzą się na styku nauki i praktyki przemysłowej. Testy laboratoryjne, które prowadziliśmy wspólnie z Ien i i PW, pozwoliły nam potwierdzić skuteczność i bezpieczeństwo procesu czyszczenia pod napięciem w warunkach zbliżonych do rzeczywistych obciążeń sieci – to fundament, bez którego żadna innowacja nie powinna trafiać do zastosowań przemysłowych” – mówi Grzegorz Torebko, Dyrektor ds. Energetyki w 3N Solutions.
Dlaczego to ma znaczenie dla utrzymania ruchu i energetyków?
Dla kierownika utrzymania ruchu czy głównego energetyka korzyść z MVC jest łatwa do przeliczenia na konkretne liczby – brak konieczności wyłączenia urządzenia to brak przestoju produkcji, brak strat wynikających z przerwy w dostawie energii i brak dodatkowych kosztów związanych z rozruchem instalacji po pracach serwisowych. W praktyce oznacza to, że konserwacja, która wcześniej wymagała wielogodzinnego okna serwisowego, może obecnie zostać przeprowadzona równolegle z normalną pracą zakładu.
Niemniej istotne jest bezpieczeństwo procesu. Technologia suchych gazów stosowana w MVC eliminuje ryzyko związane z osadzaniem się wilgoci na powierzchniach izolacyjnych, które może towarzyszyć niektórym metodom czyszczenia, a certyfikowane narzędzia i dysze ograniczają ryzyko błędu ludzkiego podczas prac przy urządzeniach pod napięciem. Każde rozwiązanie stosowane przez 3N Solutions – w tym MVC – jest najpierw testowane i weryfikowane laboratoryjnie, zanim trafia do zastosowania w realnych, wymagających warunkach przemysłowych oraz energetycznych.
Czyszczenie urządzeń elektroenergetycznych MVC potwierdzone w praktyce
Technologię MVC oraz opartą na niej ofertę prac pod napięciem 3N Solutions wykorzystuje już u klientów należących do grona firm strategicznych dla polskiej gospodarki, a rozwiązania spółki cieszą się zainteresowaniem nie tylko na rynku polskim, ale również w Niemczech czy Czechach.
„Coraz więcej klientów, z którymi rozmawiamy – nie tylko w Polsce, ale też w Niemczech i Czechach – traktuje MVC jako najwyższy standard, chociaż z początku nie potrafili nam uwierzyć. To najlepszy dowód, że rozwiązanie, które opracowaliśmy, odpowiada na realną potrzebę rynku, a nie tylko na nasze wewnętrzne ambicje technologiczne” – podkreśla Emilia, Dyrektorka działu Handlowego 3N Solutions.
Firma nie ogranicza się przy tym do samej technologii MVC. Obecnie rozwija kolejne specjalistyczne rozwiązania w ramach własnego zespołu badawczo-rozwojowego i współpracy ze środowiskiem naukowym – szczegóły można znaleźć w zakładce projektów realizowanych przez 3N Solutions na stronie internetowej firmy. 3N Solutions dysponuje również certyfikatem umożliwiającym prowadzenie prac konserwacyjnych w warunkach podziemnych oraz w strefach zagrożonych wybuchem (ATEX), co dodatkowo poszerza zakres zastosowań opracowywanych przez firmę technologii.
Kierunek nadawany przez polską firmę
Historia technologii MVC pokazuje, że innowacja w branży konserwacji urządzeń elektroenergetycznych nie musi przychodzić z zagranicy. 16 lat doświadczenia w pracy w najbardziej wymagających warunkach przemysłowych i energetycznych pozwoliło 3N Solutions zidentyfikować realny problem branży i opracować własne rozwiązanie, poparte badaniami naukowymi, testami laboratoryjnymi oraz patentami.
„Od 16 lat konsekwentnie inwestujemy w to, żeby nie czekać na zmiany w branży, ale je wprowadzać. MVC jest tego najlepszym dowodem, ale to nie koniec naszej drogi. Chcemy, żeby standard „zero przestojów” stał się w energetyce i przemyśle codziennością, a nie wyjątkiem” – mówi Jarosław Bączek, Członek Zarządu 3N Solutions.
W miarę jak rosną wymagania dotyczące niezawodności dostaw energii oraz presja na maksymalizację czasu pracy instalacji produkcyjnych, rozwiązania typu MVC mogą stać się jednym z kierunków, w którym pójdzie cała branża konserwacji urządzeń elektroenergetycznych.
Zainteresowanych technologią MVC zapraszamy do zobaczenia jej działania na żywo podczas najbliższych targów Energetab (15–17 września 2026 roku w Bielsku-Białej). Zespół 3N Solutions podczas kilku pokazów zaprezentuje tam czyszczenie urządzeń elektroenergetycznych pod napięciem oraz odpowie na pytania dotyczące technologii, jej rozwiązań, bezpieczeństwa i wdrożenia. Aby nie przegapić informacji o kolejnych targach i wydarzeniach branżowych z udziałem 3N Solutions, warto śledzić profil firmy na LinkedIn.
Publikacja artykułu: wrzesień 2026 r.
